Het veilig verlengen van de levensduur van bestaande gebouwen en infrastructuur is van groot maatschappelijk en economisch belang. Ook is er een toenemende vraag naar nieuwe gebouwen die zeer duurzaam zijn en daarvoor gebruik maken van herbruikbare materialen met de gewenste functionaliteit. Daarnaast is er behoefte aan gebouwen waarin gebruikers zich prettig voelen en gezond blijven. Het ontwerp van dit soort gebouwen van de toekomst vereist een integrale aanpak waarmee een groot maatschappelijk doel wordt gediend.
Op dit moment staan economische en andere belemmeringen deze ontwikkeling in de weg. Het gebruik van nieuwe, duurzame en slimme materialen bijvoorbeeld is nog steeds duurder dan van conventionele materialen. Daarnaast zullen niet alleen materiaal- en energiegebruik, maar ook constructiemethoden moeten veranderen om echt duurzaam te bouwen. Deze vernieuwingen vereisen ook andere bouwprocessen en een mentaliteitsverandering van alle betrokken partijen.
Verbindend karakter
Adaptief bouwen vereist nieuwe technologieën en processen om gebouwen duurzamer, veiliger, goedkoper, gezonder, sterker en slimmer te maken. Wetenschappelijk onderzoek gaat in eerste instantie over deze technologieën en processen: bijvoorbeeld over nieuwe manieren van zonne-energie benutten via zonnecellen in dakpannen of in verf, en over bouwen met 3D-geprinte componenten. In tweede instantie is ook de interactie tussen deze middelen en de verschillende doelen van belang. Dit leidt tot een aanpak voor het ontwerpen en bouwen die op zich zelf ook onderwerp is van wetenschappelijk en toegepast onderzoek. Naast deze sterk op het bouwen gerichte dimensies dienen in het onderzoek ook de rol en invloed van de gebruiker van de constructies op het gebouw en het bouwproces een belangrijke positie te krijgen. Dit komt tot uiting in vragen als: kan een gebouw een bewoner gezond maken? De maatschappelijke uitdaging is om een leefbare gebouwde omgeving te bereiken, niet alleen door steeds nieuwe constructies daarin te bouwen, maar ook door bestaande gebouwen te transformeren. Dit sluit goed aan bij de actuele discussies over leegstand van kantoorgebouwen en winkelpanden, maar raakt ook de noodzaak op de langere termijn duurzamer te bouwen. De kennis die in Nederland wordt ontwikkeld om dit probleem op een integrale manier aan te pakken is bovendien een aantrekkelijk exportproduct voor alle grootstedelijke gebieden ter wereld.
