Om de diverse urgente duurzaamheidsopgaven rond voedsel op te lossen is een fundamentele transitie van ons voedselsysteem als geheel nodig, voorbij symptoombestrijding of aanpassingen van het huidige systeem. Dit programma faciliteert deze transitie door allereerst het huidige Nederlandse voedselsysteem te analyseren vanuit een systeemkundige aanpak. Vanuit begrip van het huidige systeem, zijn dynamiek, afhankelijkheden, raakvlakken met andere systemen en de maatschappelijke en omgevingsinvloeden, ontwerpen we nieuwe toekomstige voedselsystemen die aan een set van breed gedragen duurzaamheidscriteria voldoen. Dit leidt tot ontwerpen van nieuwe waarden, coalities en systemen. De transitie van het huidige naar dergelijke duurzame voedselsystemen onderzoeken we via een drietal onderzoekssporen: 1. Met een gebiedsgerichte aanpak meten en analyseren we verschillende duurzaamheidsinitiatieven in Nederland op hun concrete bijdragen aan de transitie en verduurzaming van het voedselsysteem. Transdisciplinair actieonderzoek wordt hierbij niet geschuwd; 2. We onderzoeken de sturingsmechanismen om de transitie te versnellen door kansen, obstakels en spanningen te analyseren; en 3. Door een radicale systeemanalyse worden de onderlinge afhankelijkheden in voedselsystemen dynamisch gekwantificeerd en wordt berekend hoe transitietrajecten leiden tot duurzame voedselsystemen. We verdiepen niet alleen de kennis van de kenmerken van en transities naar duurzame voedselsystemen, maar genereren ook fundamenteel inzicht in de structurele oorzaken (de patronen, structuren en mentale modellen) en trade-offs met andere transities die de voedsel-transitie in de weg zitten. Dit bereiken we door het onderzoek langs transdisciplinaire werkpakketten te organiseren, waarbij diverse wetenschappelijke disciplines nauw samenwerken met samenwerkingspartners uit de praktijk. Op deze wijze waarborgen we de verschillende maatschappelijke en wetenschappelijke visies die rond ons voedselsysteem vertegenwoordigd zijn, brengen we de noodzakelijke systeembenadering en creëren we een actieve gemeenschap van onderzoekers en werkveldpartijen. Door deze unieke combinatie bereiken we een onderbouwde versnellingsagenda voor de transitie naar duurzame voedselsystemen in Nederland, inclusief uitspraken over gewenste transities op basis van een interdisciplinaire set van duurzaamheidscriteria.
