De ombouw van onze huidige, niet-duurzame energievoorziening naar een duurzaam systeem is een heel complex en tegelijkertijd urgent probleem met een veelheid aan onder meer technisch-wetenschappelijke en socio-economische aspecten.
Het is de vraag welke bouwstenen we nodig hebben voor een optimaal samengestelde duurzame energievoorziening. Verder vormen ook de urgentie, de betrouwbaarheid en de kosten grote uitdagingen. In de huidige competitieve energiemarkt is het moeilijk voor nieuwe duurzame technologieën om een voet aan de grond te krijgen als ze duurder zijn dan energie gegenereerd uit fossiele brandstoffen. Wetenschappelijke onderzoek op dit gebied hangt dus ook nauw samen met de bijbehorende economische kansen.
Daarnaast is het publieke draagvlak voor duurzame energievoorzieningen erg belangrijk. Discussies over bijvoorbeeld de plaatsing van windmolens (Not In My Backyard) zijn immers vaak lastig op te lossen in het dichtbevolkte Nederland.
Verder liggen er hier grote kansen voor ICT om de energie-efficiëntie verhogen en energieopwekking en energiegebruik op een slimme manier op elkaar af te stemmen door middel van smart grids.
Verbindend karakter
Het bouwen van een duurzaam energiesysteem inclusief smart energy cities en smart grids is een belangrijk prioriteitsthema in onderzoek- en innovatieprogramma’s in Nederland en daarbuiten. Toegang tot betaalbare, betrouwbare en duurzame energie is onderdeel van de grote uitdagingen in de wereld. Een effectieve aanpak van de problematiek vergt fundamentele nieuwe inzichten in verschillende alternatieve energiebronnen zoals wind, zon, bio-based, en aardwarmte, en snelle vertaling van nieuwe kennis naar de praktijk in multidisciplinaire samenwerking. Uiteindelijk zal het probleem wereldwijd aangepakt moeten worden. De combinatie van effectieve en efficiënte ruimtelijke inrichting en organisatie van duurzame energie met optimaal publiek draagvlak vraagt inbreng vanuit een breed scala aan vakgebieden, inclusief de sociale wetenschappen. Ook het tijdig aanpassen van wet- en regelgeving is een punt van aandacht. Nederland heeft op belangrijke onderdelen een sterke kennispositie en speelt op diverse terreinen een pioniersrol.
