Voor een kenniseconomie als Nederland is de mens het belangrijkste kapitaal. Hoe blijven de beroepsbevolking in ons land en organisaties op de arbeidsmarkt vitaal en veerkrachtig in het licht van de grote uitdagingen van de 21ste eeuw? Mensen zullen in de toekomst langer werken en carrièreswitches zullen veel vaker voorkomen. Hoe kunnen tijdens de loopbaan nieuwe vaardigheden verworven en aangeleerd worden? Banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt worden steeds instabieler en onzekerder, het middensegment krimpt en aan de bovenkant wordt steeds meer flexibiliteit en aanpassing gevraagd. Hoe kan het onderwijs op deze permanente veranderingen inspelen? Hoe verbinden we beroeps- en algemeen onderwijs en vermijden we een sociale scheidslijn tussen laag- en hoogopgeleiden? Vakmanschap heeft de connotatie van ambacht en traditie, maar wat zou een moderne invulling van vakmanschap kunnen zijn, gericht op creativiteit en innovatie en passend bij de moderne economie? Hoe zorgen we voor een goede toerusting van de meest kwetsbare leerlingen op de toekomstige arbeidsmarkt? Hoe verandert de onderkant van de arbeidsmarkt?
Verbindend karakter
Deze vraag combineert de veranderingen in onze samenleving in de komende eeuw met vragen over ons huidige onderwijsstelsel en het bevorderen van arbeidsparticipatie. De verwachting is dat de structuur van de arbeidsmarkt fundamenteel zal veranderen in de 21ste eeuw, als gevolg van digitalisering, maar ook door de flexibilisering van werk en de manier waarop organisaties veranderen. Het adresseren van de vraag vereist een analyse vanuit sociaaleconomisch perspectief, evenals kennis van technische ontwikkelingen die veelal de motor zijn van de verandering in onze samenleving. De vraag vereist daarmee het bestaan van multidisciplinaire bruggen tussen verschillende wetenschapsgebieden zoals arbeids- en organisatiepsychologie, sociologie, onderwijskunde, economie en techniek, om een beter fundamenteel begrip te krijgen van de veranderende samenleving in de 21ste eeuw. Hierdoor ontstaat grip op de veranderende organisatievormen die zijn ontstaan en zullen ontstaan, zodat goed onderwijs, zorg voor ouderen, arbeidsparticipatie, duurzaamheid en veiligheid beter geborgd kunnen worden. Bij dit alles speelt de verhouding tussen mens en technologie een belangrijke rol. Het ontwerpen van nieuwe organisatievormen voor werk, onderwijs en samenleving biedt daarnaast nieuwe economische kansen.
