Onze maatschappij is snel aan het veranderen. Globalisering, digitalisering en de toenemende invloed van private actoren bieden maatschappelijke kansen, bijvoorbeeld via innovaties in ICT en via social media. Tegelijkertijd stellen ze ons voor maatschappelijke opgaven die grote implicaties hebben voor de rechten van individuele burgers, bijvoorbeeld inzake de organisatie van de gezondheidszorg, de omgang met religie, of de sociale zekerheid. Recht en andere vormen van regelgeving moeten enerzijds deze rechten waarborgen en handhaven, maar anderzijds voldoende flexibiliteit en aanpassingsvermogen bezitten om aangesloten te kunnen blijven op de veranderende maatschappij. Hoe kunnen deze flexibiliteit en zekerheid gecombineerd worden, zodat recht, regelgeving en beleid op een positieve manier bijdragen aan onze maatschappelijke welvaart en ons welzijn?
Verbindend karakter
Deze vraag biedt kansen om innovatief interdisciplinair onderzoek te doen naar een juridisch/bestuurlijk instrumentarium dat flexibel en efficiënt genoeg is om innovatie mogelijk te maken, en daarnaast rechtszekerheid en sociaal welzijn kan bevorderen. Door het stellen van evaluerende/normatieve vragen kan de wetenschap inzicht verschaffen in de aansluiting van bestaand recht en regelgeving op de huidige maatschappij. De veroudering van de bevolking maakt bijvoorbeeld al langer levende discussies rondom het recht op bepaalde medische behandelingen snel acuut. De opkomst van de zzp’er heeft nieuwe vragen opgeworpen aangaande arbeidscontracten, maar ook over aanspraken op de voorzieningen van de verzorgingsstaat. En hoe verhouden Europees en nationaal burgerschap zich tot elkaar? Oplossingsgerichte ontwerpvragen kunnen leiden tot innovatieve kennis over hoe recht, regelgeving en de bijbehorende instituties beter kunnen aansluiten op zowel maatschappelijke uitdagingen als economische kansen. Hierbij kan bijvoorbeeld gekeken worden naar de mogelijkheid om een zelfreinigend vermogen in te bouwen in financiële regelgeving, of onderzocht worden welke financiële en juridische modellen het leasen van wegen mogelijk maken. Wetenschappelijke vragen betreffende het recht gaan allereerst juristen aan, maar zeker niet alleen hen. De wetenschappelijke disciplines rechtsgeleerdheid, bestuurswetenschappen, sociologie en psychologie kunnen hier een belangrijke bijdrage leveren.
