Onze mondiale samenleving staat voor een groot aantal, om diverse redenen nogal weerbarstige, uitdagingen. Welke rol is er voor wetgeving weggelegd om te komen tot een daadkrachtige en effectieve aanpak van deze veelal grensoverschrijdende uitdagingen en problemen, in het bijzonder die op het terrein van energie, veiligheid, innovatie, milieu, gezondheid en klimaat? Welke instrumenten in het regulerings- en wetgevingspalet kunnen een zo effectief mogelijke bijdrage leveren, gegeven de mondiale schaal van de uitdagingen en de complexiteit van de ketens waarin personen, groepen, bedrijven en organisaties opereren?
Verbindend karakter
Deze vraag bestaat uit drie gerelateerde vraagstukken rondom de functie van wetgeving in onze huidige samenleving. Op de eerste plaats leiden nieuwe vraagstukken en nieuwe oplossingen tot nieuwe onwenselijke activiteiten van mensen en organisaties, die met nieuwe wetgeving bestreden moeten worden. Daarnaast is bestaande wetgeving voor heel veel innovatieve ontwikkelingen vaak een belemmering. Ten slotte zijn moderne ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de ICT, heel goed bruikbaar om wetgeving en handhaving effectiever te maken. Wetenschappelijke vraagstukken in de context van deze vraag gaan over functie, constructie en impact van wetgeving in de samenleving. Dit is deels een kennisvraag, maar eigenlijk ook een ontwerpvraag: hoe kom je tot betere wetgeving? De maatschappelijke uitdagingen in deze vraag bestrijken volledig de drie onderdelen die hierboven benoemd zijn: het ondervangen van nieuwe problemen, het voorkomen dat wetgeving belemmerend werkt voor vernieuwing, en het effectiever maken van wetgeving met nieuwe technieken en oplossingen. De toepassingsgebieden voor deze vraagstukken zijn divers: milieu, veiligheid, innovatie, energie en klimaat, maar ook mobiliteit, technologie, ondernemerschap, organisatievormen, ontwikkelingssamenwerking, enzovoort. Het construeren van effectieve juridische kaders voor al deze maatschappelijke vraagstukken creëert kansen voor ondernemers, adviseurs en NGO’s om die oplossingen toe te gaan passen op andere maatschappelijke uitdagingen en in andere landen.
